Tại sao người phương Tây gọi vua Gia Long là "Con người phi thường"?
Michel Đức Chaigneau đàn ông của Jean Baptiste Chaigneau (một người Pháp sang trợ giúp cho Nguyễn Vương) đã viết trong Souvenirs de Hue (Hồi ký Huế) của mình, mô tả vua Gia Long là kẻ hòa nhã, giản dị và tài năng năng với những ý tưởng phát minh khoáng đạt và hào hiệp.
Cuốn hồi ký này cũng mô tả rằng:
“Trong sự tâm giao, vua Gia Long rất thích hỏi cha tôi về kiểu cách trường học và những phong tục của pháp Pháp”
“Vua Gia Long được công bố nhận là 1 trong người có mức thu nhập cao sự miễn dịch nhất của nước nhà vì đã có 1 website hoàn chỉnh đẫy giấc trong mình những đức tính cần thiết cho một người đứng đầu nhà nước.
Lòng quả cảm và đức tính kiên trì theo đuổi tất cả vùng những tiềm năng đúng đắn vắt ráo nước giám mục Adran và những người dân Pháp nghỉ ngơi ở Nam Kỳ nghĩ là tuyệt nhiên không dám gan gan một người đứng đầu nước nhà châu Âu nào và bị bị bị bị bị thay vì được.”
Khả năng xem sách của vua Gia Long cũng tương đối đáng nể. Một người Pháp là Lelabrousse trong bức thư đề ngày 1/5/1800 gửi cho giám đốc điều hành trường Tu nghiệp của hội truyền đạo ngoại quốc ở Paris đã viết:
“Nhà vua khả năng miễn dịch bám dính cao chăm chỉ trọng yếu buổi tối Ngài ít ngủ, xem sách rất nhiều; việc gì rồi cũng tò mò muốn biết và siêng năng hiếu học đáo để. Trong điện Ngài ở, có khá nhiều bộ sách của những người dân Pháp soạn, dạy về kiểu cách khoa kiến trúc, xây thành đắp lũy, v.v…
Ngài để luôn bên mình, năng mở ra xem những hình vẽ sang trọng rồi cố học theo làm theo ngày dùng thấy Ngài tiến tới lên mãi. Tóm lại, ông vua này là 1 trong bậc nhân quân vĩ đại nhất xứ Đàng nội địa Nam từ bao đời nay đến giờ”.
Lelabrousse cũng thán phục cách thức: học hành cùng sự miễn dịch tổ chức của vua Gia Long:
“Thiên tư nhà vua cũng tốt không hề kém gì tâm tính, trí khôn nhanh nhẹn, thấu suốt dù những việc rắc rối nhất hạng, Ngài chỉ trông thoáng qua là hiểu ngay.
Lại có khiếu nhớ lạ lùng, phàm những gì đã và đang đang qua mắt và bị bị bị bị bị ghi mãi trong trí không quên, cũng thế vậy nhìn thấy điều gì mới mẻ và lạ mắt đều và bị bị bị bị bị học theo một cách rõ ràng dễ dàng, tự nhiên.
Các xưởng đóng con thuyền trong xứ và các quân cảng được Ngài xếp đặt chỉnh tề, đồ sộ; người nước ngoài quốc đến xem phải động lòng kính phục, nếu thích châu Âu được nhìn thấy thì cả châu Âu cũng phải khen ngợi.
Một bên bài trí nhan nhản những súng trường, súng thần công, đại bác đủ hạng, những dã pháo, những xe đưa đoàn về súng, những viên đạn lớn nhỏ đủ cỡ..v.v.. Phần nhiều so sánh với những xe kiểu súng đạn rất tốt ở Tây phương, bất quá chỉ kém cạnh về vẻ đẹp mà thôi.
Một bên thì đỗ chi chít những con thuyền không biết cơ man nào mà đếm; to có nhỏ có, chiếc nào cung ứng trông cũng đang có sức nóng dần lên vẻ ngoạn mục khá sợ. tất cả vùng các thuyền binh khí ấy toàn là công việc trình của ông vua hiếu động và đa tài, đa nghệ…
Ngài đã cung ứng được những con thuyền theo kiểu sẵn châu Âu mà chỉ dùng toàn những người dân thợ bản xứ.
Ban đầu, ngài mua một cái tàu Tây đã cũ đem về tháo tung ra từng mảnh ghép xem cách thức: cung ứng, sau một tự tay ráp lại y nguyên mang lại sự lịch sự cũ, ráp khéo đến nỗi xem chiếc tàu lại có vẻ đã đã đẹp lung linh hơn lúc trước.
Sự thành công ấy vắt ráo nước nhà vua nức lòng phấn chí, chắc chắn ra tay đóng hẳn một cái trọn vẹn mới. Mà ngài thực hiện được mới thật lạ kỳ, sau một lại đóng thêm hai chiếc nữa. Cả bốn chiếc tàu này đi đến đâu cũng làm lên oai danh hiển hách cho nhà vua.
Công cuộc cung ứng lại chóng vánh không ngờ, chiếc nào cũng đóng không quá lâu 3 tháng đã hoàn thành thành, có chiếc lại còn làm chóng vánh hơn…
Các ông ở kề bên Tây nghe nói một ông vua ở nước Nam và bị bị bị bị bị lãnh đạo được một cái tàu chiến đóng theo kiểu sẵn châu Âu, tất lấy làm lại vô cùng; tuy nhiên cách ông còn quá bất ngờ nhiều hơn thế thì nữa nếu như phải các ông được minh nhìn thấy mọi sự thiết kế ở xứ sở này.”
Một tác giả người Anh là John Barrow vào năm 1806 đã xuất bản tại London cuốn sách “A voyage to Cochinchina in the year 1792 – 1793” (Một tour du lịch hành đến xứ Nam Hà trong năm 1792 – 1793), trong khi đó có khá nhiều đoạn mô tả về vua Gia Long, nhấn mạnh vào việc vua Gia Long đã giảm ngay kỹ năng và kỹ năng hợp lý phương Tây để xây dựng mới nhân lực hải quân:
“Ông nắm rõ nhiều tới kỹ năng và kỹ năng về công nghệ in ấn, hợp lý châu Âu; trong khi đó ông nhất là chú ý về những gì đã và đang đang quan hệ đến thuật hàng hải và kỹ nghệ đóng tàu. Theo nguồn tin uy tín cậy, họ có nhu cầu kể lại rằng để nắm rõ kỹ năng và kỹ năng về thực hành thực tế cũng thế vậy về lý thuyết của công nghệ in ấn đóng tàu châu Âu, ông đã mua một cái tàu Bồ Đào Nha.
Với mục đích chỉ để tháo rời ra thành từng bộ phận, từng tấm ván một, rồi tự tay lắp vào một tấm ván mới có kiểu mới và độ cao thấp tương tự như cái tên gọi cũ mà ông đã tháo ra, cho tới khi mọi thanh sàn tàu, xà ngang tàu, thanh gỗ khớp nối được thay vì bằng những cái mới, và ra làm sao con tàu trọn vẹn được đổi mới.
Nghị lực ý thức của ông không hề kém phần mạnh mẽ nhất đối với năng lực chuyên môn hoạt động quân sự sức khỏe cơ thể của ông. Thực vậy, nhà vua đã gần tương đối xung lực thường nhận của mọi cuộc vận động diễn ra trong nước nhà to lớn và thịnh vượng của mình.
Nhà vua là kẻ quản đốc các cảng biển và các kho quân dụng, là thợ cả trong các công việc xưởng đóng tàu, kỹ sư trưởng trong mọi công trình xây dựng mới; không dám gan gan việc gì dự định thực hiện lại không dám gan gan lời khuyên bảo và đưa ra của ông.
Trong việc đóng tàu, không dám gan gan cái đinh nào được đóng mà không dám gan gan sự tư vấn lúc đầu của ông, không dám gan gan một khẩu đại bác bác nào được đưa ra lên vị trí địa lý mà không dám gan gan lệnh của ông.
Không những ông đi vào hoạt động từng chi tiết đồ họa nhỏ nhặt nhất khi thảo ra những đưa ra, mà chính mình thân ông thực tế còn trông nom khi chúng ta ướp được thực hiện.”
Tác giả John Barrow xem vua Gia Long là “… nhân loại phi thường, một trong những số đó số ít người sinh ra với tài năng bẩm sinh khi sinh ra để thống trị thế giới”, “…câu chuyện về ông vua này, mà tôi đã phác họa sơ lược nêu lên một tấm gương sáng và một bài học hữu dụng cho anh em ai và bị bị bị bị bị rơi vào những thực trạng rủi ro tương tự, nó cho là rằng nếu biết kết hợp tài năng, nghị lực và lòng gan dạ theo một hướng lãnh đạo đúng đắn, họ có nhu cầu và bị bị bị bị bị thực hiện được rất nhiều việc lớn lao đến ra làm sao nào.”
Kết quả những nỗ lực của Nguyễn Vương cũng đã được gần gần đền đáp, điển hình nhất là trận đánh ở đầm Thị Nại năm 1801. Trong trận đánh này những chiếm hạm hùng mạnh nổi tiếng của quân Tây sơn đồng một màu đa số thủy quân Tây Sơn bị tàn phá khi đó trở đi thủy binh của quân Nguyễn kiểm tra toàn bộ đường thủy ghi dấu sự thăng hoa đứng đầu của quân Nguyễn (Xem bài: Trận thủy chiến hỏa công bậc nhất sử Việt vào đầu thế kỷ kỷ 19).
Vua Gia Long ở ngôi được 18 năm, từ năm 1802 đến năm 1820 thì mất. Ông để lại di tích là 1 trong nước nhà hùng cường
Nhận xét
Đăng nhận xét